Kernwaarden
Bij Wijkwijs staan nabijheid, gelijkwaardigheid en wederkerigheid centraal. Deze waarden helpen ons om op een betekenisvolle en bewuste manier onderzoek te doen met de stad. De waarden bieden een vertrekpunt voor prioriteiten, keuzes en handelingen. Tegelijkertijd krijgen deze waarden pas betekenis in de lokale context zelf en zijn dus dynamisch en context-gedreven.
Wederkerigheid
Onderzoek is wederkerigheid: als je onderzoek doet in de wijk, dan geef je ook iets terug. Onderzoekers verzamelen niet alleen gegevens maar dragen ook actief bij aan de behoeften van de gemeenschap (groep mensen of initiatief), met bijvoorbeeld vrijwilligerswerk in de wijk, vergoedingen voor de deelnemers aan het onderzoek, of training tot onderzoeker of vrijwilligerswerk. Hoe die wederkerigheid precies vorm krijgt, hangt natuurlijk af van de behoeften in de wijk zelf.
Gelijkwaardigheid
Als je samen onderzoek doet, is het belangrijk dat je elkaar ook als gelijken ziet. We werken respectvol samen en staan open voor diverse vormen van kennis. Dit betekent ook dat onderzoekers, verbonden aan een kennisinstelling, soms een stapje terug moeten doen en bescheiden durven te zijn, want ook universiteiten hebben niet alle kennis in pacht.
Collectiviteit
Bij Wijkwijs creeren we samen kennis samen gecreëerd, waarbij diverse ervaringen over de buurt als waardevolle informatie geldt. In de wisselwerking tussen betrokkenen is het leerproces voor alle partijen belangrijk, om zo gemeenschappelijke doelen te identificeren en passende oplossingen te ontwikkelen. Iedereen is betrokken bij de resultaten, en successen vieren we samen.
Eigenaarschap
Bij eigenaarschap draait het om het erkennen van alle soorten bijdragen in het onderzoek. Iedereen die meedoet krijgt erkenning voor de ingebrachte kennis, of het nu gaat om de observaties, de netwerken, de foto’s, het eten en de koffie, de locatie enzovoort. We zijn allemaal eigenaar van wat we samen creëren.
Sensitiviteit
Samenwerken vraagt onderling vertrouwen. Om dit te versterken, moeten onderzoekers goed kunnen aanvullen wat er leeft in een wijk en in een gemeenschap. Andersom is het goed als er bij bewoners ook begrip is voor de dynamiek waar een onderzoeker soms in terecht kan komen. Het is daarom belangrijk dat iedereen ruimte maakt voor elkaars verhalen en ervaringen, en dat we met empathie naar elkaar luisteren.
Nabijheid
Elkaar leren kennen begint bij elkaar zien, aanwezig zijn. Dit betekent dat onderzoekers niet vanuit een afstand observeren, maar actief betrokken zijn bij de plekken waar het gebeurt en bekende gezichten zijn in de wijk. Bijvoorbeeld door er te werken, te fietsen, te helpen, en deel te nemen aan bestaande activiteiten in de wijk. Nabijheid gaat om fysieke en emotionele verbondenheid, waarbij onderzoekers ook de spanningen en relaties in de gemeenschap leren begrijpen.
Daarnaast laten de ervaringen van Wijkwijs zien hoe belangrijk het is om te letten op collectiviteit, eigenaarschap, sensitiviteit, inclusiviteit, rechtvaardigheid, reflexiviteit en continuïteit. Ook dit zijn waarden die leidend zijn in onze praktijken.
Inclusiviteit
Inclusiviteit gaat over het onderzoeksproces zelf. Bij Wijkwijs letten we op wie is bij het proces betrokken is, wie er aan tafel zit en wie niet. We willen onderzoek doen waarin mensen met uiteenlopend eachtergronden, leeftijden, taalen en communicatiestijlen zich thuis voelen.
Rechtvaardigheid
Bij Wijkwijs letten we erop dat onderzoek ruimte geeft aan verschillende perspectieven in een wijk, en dat er niet één beeld of verhaal over de wijk dominant wordt. Rechtvaardigheid gaat over het adresseren van ongelijkheid en machtsverschillen binnen en tussen gemeenschappen. Ook in de relatie tussen kennisinstellingen en inwoners van Rotterdam.
Reflexiviteit
Reflexiviteit vraagt dat je aandacht hebt voor wie je bent als onderzoeker, deelnemer, bewoner . Het is belangrijk dat je bewust bent van je positie, je achtergrond, wat je kan doen en wat niet. Het gaat om reflecteren op wat voor invloed dit heeft op het onderzoek en de mensen die zijn betrokken. Dit principe heet ‘positionality’. En om de flexibiliteit om je onderzoeksaanpak te veranderen als er iets niet gaat zoals je gehoopt had.
Continuïteit
Onderzoek gaat vaak aan de hand van projecten, soms kortlopend, soms langlopend. En soms komt een onderwijsvak ieder jaar terug, maar duurt wel maar een paar weken. Dat kan voor versnippering zorgen: opgedane kennis verdwijnt weer, vragen worden opnieuw gesteld. Bij Wijkwijs weten we dat d tijdelijkheid van een onderzoeksproject vaak niet oast bij het tempo van het dagelijkse leven in de wijk. Om te zorgen dat onderzoek meer continuïiteit krijgt zorgen we voor vaste gezichten in de wijk, voor estafette-leren, het opbouwen van kennisbanken in de wijk en overdracht van contacten en kennis tussen onderzoekers onderling.